Wat kan Oranje verwachten van Zweden

Bron: Voetbal International

Het Nederlandse team komt in aanraking met Zweden, een pragmatische tegenstander. Graham Potter doet zijn uiterste best om Alexander Isak (Liverpool) en Viktor Gyökeres (Arsenal) te introduceren vanuit een 5-3-2-formatie. In deze analyse van Voetbal International wordt een tactische analyse gegeven van Zweden: een kwetsbaar team dat meer dan een jaar geleden voor het laatst de nul heeft gehouden.

De talentverdeling in Zweden is vergelijkbaar met die van het Nederlands elftal. Waar Ronald Koeman op zoek is naar aanvallers die de wedstrijden op het hoogste niveau beïnvloeden, is Graham Potter op zoek naar verdedigers. In de openingswedstrijd tegen Tunesië startte de Engelsman onder andere met de voormalige FC Twente-mannetje Gustaf Lagerbielke en Alexander Bernhardsson (wingback van Holstein Kiel in de Tweede Bundesliga) aan de rechterzijde van zijn verdediging. Aangezien de kwaliteit slecht is, is het niet verrassend dat Zweden in de afgelopen twaalf interlands maar liefst 24 doelpunten heeft gescoord. Tijdens de kwalificatieronde voor dit WK hebben de Scandinaviërs geen enkele wedstrijd gewonnen, totdat ze via de Nations League een ticket voor de play-offs hebben gewonnen.

In elke Zweedse wedstrijd rijst de vraag: zijn Alexander Isak en Viktor Gyökeres in staat om meer doelpunten te scoren dan de zwakke defensie toelaat? Sinds de benoeming van Potter gebeurt dat steeds vaker. Hij heeft een tactisch idee gepresenteerd dat tot nu toe meer overwinningen heeft geboekt dan nederlagen.

Potter verliest zijn eigen idealen bij Zweden. In Engeland was hij beroemd om zijn verzorgde speelstijl met geduldige passing, maar bij het nationale team koos hij voor een andere aanpak. Tijdens de play-offwedstrijden die Zweden naar dit toernooi hebben gebracht, had het team van Potter voortdurend ongeveer dertig procent balbezit, maar kreeg het toch betere kansen dan de tegenstander. Bij de wedstrijd tegen Tunesië was dat opnieuw het geval. Zweden won oprecht, hoewel ze minder balbezit hadden dan de tegenpartij.

De officiële cijfers van de FIFA illustreerden dat Zweden tegen Tunesië nagenoeg nooit hoog druk ontwikkelde. In plaats daarvan plooide de ploeg van Potter terug in een middelhoog of laag blok. Dat gebeurde vanuit een 5-3-2-formatie, die Isak en Gyökeres grotendeels ontlastte van defensieve taken. Zij mochten voorin blijven hangen, loerend op mogelijkheden in de counter.

Omdat Isak en Gyökeres defensief worden ontzien, zal het Nederlands elftal eenvoudiger kansen krijgen tegen Zweden dan tegen Japan. De eerste Oranje-opponent hield het centrum gesloten met een 5-4-1, terwijl er aan de zijkant ook een dubbele bezetting was. Bij Zweden is dat niet zo. Tijdens snelle bewegingen van de ene naar de andere flank zullen de drie Zweedse middenvelders (Jesper Karlström, Benjamin Nygren en Yasin Ayari) het moeilijk hebben om het volledige veld te verdedigen.

De voornaamste taak voor Oranje is aanvallend om de ruimtes aan de tegenkant te benutten. Er zijn kansen om een middenvelder of back aan de binnenzijde vrij te spelen. In tegenstelling tot Japan kan het in theorie waardevol zijn om met een vierkant op het middenveld te beginnen tegen de vijfmansdefensie van Zweden. Onlangs had het team van Potter moeite met een dergelijke opzet tegen Griekenland (2-2 gelijkspel). Dit is ook te wijten aan het feit dat de statische centrale verdedigers niet prettig voelen zich bij het doordekken.

Een alternatief scenario is om net als tegen Japan te spelen met twee vleugelaanvallers die de wingbacks terugdringen. In dat geval is een belangrijke rol weggelegd voor de backs. Zij moeten dan naar binnen bewegen, waar Zweden geen logische optie heeft om hen op te vangen.

Noorwegen was in een oefenwedstrijd ter voorbereiding op dit WK veel te sterk voor Zweden door een dynamisch aanvalsspel op beide flanken. In dat duel hadden de wingbacks van Potter geen enkele controle over de interactie tussen de vleugelverdedigers en de vleugelaanvallers van Noorwegen.

Aangezien het elftal lang is, is Zweden bijzonder kwetsbaar voor spelhervattingen. In de afgelopen drie wedstrijden kreeg de tegenstander van Oranje telkens een doelpunt uit een gebruikelijke situatie. Doelman Kristoffer Nordfeldt is zeker geen held wanneer hij voorzetten naar het vijfmetergebied ontvangt. Tunesië wist Zweden van een verre afstand te verslaan. Noorwegen en Griekenland, die de tweede fase terugleggen op een vrije speler op de rand van zestien, maakten een doelpunt uit een hoekschop.

Counters vormen het grootste risico voor het Nederlandse team in de wedstrijd tegen Zweden. De volledige tactiek is ontworpen om het spitsenkoppel snel te laten starten bij een balwinst. Bij het winnen van een bal fungeert Gyökeres vaak als het aanspeelpunt. Het is de bedoeling dat hij de bal laat vallen op een middenvelder, die vervolgens de explosieve Isak in de diepte stuurt.

Hoewel Isak en Gyökeres door blessures nog niet vaak samen op het veld hebben gespeeld, maakte Zweden tegen Tunesië een uitstekend doelpunt. Tijdens een uitbraak nam Gyökeres op zijn borst, om vervolgens aan Isak aan de linkerkant mee te geven. De aanvaller van Liverpool dribbelde met de bal aan zijn voet het halve veld over voordat hij deze doeltreffend uithaalde.

'Ze verschillen van elkaar qua speelstijl en dat is goed voor ons', analyseerde Potter na het eerste optreden van dit aanvalsduo onder zijn leiding. 'We hebben nog niet met hen samen gespeeld, dus dat is iets waar we naar uitkijken om verder te ontwikkelen.' De eerste signalen van de wisselwerking zijn voor Zweden bemoedigend. Gyökeres bediende bij deze countergoal dus Isak. In de tweede helft gebeurde dat andersom, toen Isak de bal afsnoepte van een treuzelende Tunesiër en Gyökeres profiteerde van zijn herovering.

Voor het Nederlands elftal zijn twee aspecten essentieel om de tegenaanval van Zweden te ondermijnen. Het is vooral van belang dat de overige verdediging goed functioneert, zodat de centrale verdedigers niet in de steek gelaten worden door Isak en Gyökeres. Daarnaast dient het middenveld voorzichtig te zijn met de passlijn naar Gyökeres. Bij het winnen van een bal is de doelman van Arsenal vaak het eerste doelpunt. Als het Nederlands elftal die route goed aflegt, zal Zweden onmiddellijk aanzienlijk minder riskant zijn.

Verwacht van Zweden geen soepel combinatiespel, met driehoeken in het middenveld. De speelwijze van Potter is voornamelijk praktisch. Zweden is op zoek naar manieren om Isak en Gyökeres te vinden via directe passing. Isak zoekt voortdurend naar de ruimtes achter de defensie.

Omdat Isak de mogelijkheid heeft om van positie te veranderen met Gyökeres, is hij moeilijk te controleren. De communicatie tussen de defensie van Oranje moet van uitstekende kwaliteit zijn om hem niet uit het oog te verliezen. Zweden kiest alleen voor een korte opbouw als een tegenstander zich terugplooit. De drie centrale verdedigers spelen onderling om tegenstanders naar hen toe te trekken.

Wanneer spelers uitstappen, gaat Zweden vaak snel verder in de diepte. Af en toe vindt dat plaats via een tussenstap bij de vliegende vleugelverdedigers. Bernhardsson en Gabriel Gudmundsson geven in dat scenario de voorkeur aan een opportunistische bal langs de lijn. Benjamin Nygren, de rechtsmid, beweegt af en toe naar de rechterflank om een dergelijke bal te faciliteren. Linksmid Yasin Ayari is meer een spelmaker die graag tussen de linies wordt aangespeeld. Het is opmerkelijk dat Zweden, afgezien van de passes op Ayari, nauwelijks aanvallen maakt door de as. In de eerste groepswedstrijd werd slechts 19 procent van de aanvallen door het midden uitgevoerd; alleen Qatar behaalde dit toernooi een nog lager percentage.

Het grootste probleem voor Koeman op tactisch vlak is of hij met een 5-4-1 gaat verdedigen. Dat was effectief tegen Japan, maar de aanvalsstructuur van Zweden is anders. Japan maakte gebruik van twee nummer 10's rondom een diepe aanval. Zweden maakt gebruik van twee diepe spitsen, gevolgd door drie middenvelders.

Kiest Nederland voor een soortgelijke structuur als tegen Japan, dan staan er drie centrale verdedigers (Jan Paul van Hecke, Virgil van Dijk en Frenkie de Jong) tegenover twee aanvallers. Dat oogt niet ideaal voor De Jong. De spelmaker van Barcelona zal kwetsbaar zijn als hij duels moet gaan uitvechten met Gyökeres of Isak, omdat hij geen mandekker is. Bovendien kan de aanwezigheid van een vrije verdediger juist zorgen voor twijfel, zoals Tunesië (dat Zweden spiegelde) overkwam.

Koeman zal naar verwachting nadenken over het terugkeren naar de gebruikelijke 4-2-3-1-structuur. Dan ontstaan er automatisch koppeltjes in het hele veld. Het belangrijkste gevaar van die methode is dat het centrale duo in de problemen zal komen in een-tegen-een duels met Isak en Gyökeres. Het lijkt op voorhand aantrekkelijk om de linkerflank wat traditioneler in te richten. Als Cody Gakpo naar binnen gaat om de passlijn naar rechtsmid Nygen te beschermen, roept Oranje de tegenstander op om op te bouwen via de zwakste flank.

Viktor Lindelöf, Ayari en Gudmundsson zijn beter passers dan Lagerbielke, Nygren en Bernhardsson. Het kan daarom aantrekkelijk zijn om Zweden naar de rechterzijde te trekken.

Potter maakt niet alleen gebruik van Gyökeres en Isak in zijn zoektocht naar doelpunten, maar ook van gebruikelijke situaties. 'De bondscoach zei tijdens de aanloop naar dit toernooi: 'In toernooivoetbal is de druk hoog, waardoor het moeilijker is om aanvallend te spelen.'" De wedstrijden worden intenser. Spelhervattingen bieden kansen, waardoor ik geloof dat teams er veel aandacht aan zullen besteden. Zweden maakte een doelpunt uit een vrije trap tegen Griekenland en Tunesië. Bovendien wordt de verre inworp toegepast.

Bij hoekschoppen kan het Nederlands elftal verwachten dat Zweden, vergelijkbaar met Arsenal, het vijfmetergebied zal volbouwen, gevolgd door een indraaiende hoekschop.

Koeman gaf aan waar de kansen zich bevonden tijdens de omschakeling voor de wedstrijd tegen Japan. 'Bij balwinst van ons staan ze enorm open, omdat ze met veel mensen voor de bal aanvallen', zei Koeman. "Dan verdedigen ze de volledige breedte met drie spelers." De buitenspelers dienen zich breed te houden. Daar is de ruimte wanneer ze aanvallen. Wanneer ze te maken hebben met balverlies, moet je direct de diepte ingaan. Die analyse kan eenvoudig worden overgenomen naar Zweden, dat in de vijandelijke speelhelft ook speelt met ver opgeschoven wingbacks.

Zweden is zelfs kwetsbaarder dan Japan, omdat de verdedigers vaak de neiging hebben om zich niet bij te houden tijdens de aanvallen. Als het team van Potter risico's moet nemen, heeft het Nederlands elftal uitstekende kansen om snel te winnen. Het is de vraag of Koeman in dit geval rekening zal houden met de uitkomst van de wedstrijd. Zweden is een tegenstander met duidelijke gebreken. Graham Potter werkt nog niet lang genoeg als bondscoach om dit volledig te camoufleren via teamtactiek. Voor het Nederlands elftal liggen er voldoende kansen om Zweden pijn te doen. Daar staat tegenover dat via Viktor Gyökeres en Alexander Isak op de counter altijd het gevaar van een tegendoelpunt loert. De opdracht voor Oranje is om die uitbraken te neutraliseren via een goede organisatie. Indien dat lukt, is de kans groot dat het Nederlands elftal gaat winnen.

• Xavi Hernández, nieuwe bondscoach - 13-08-2026
• Vereniging WensAmbulance Nederland - 21-07-2026
• Virgil van Dijk laat van zich horen - 07-07-2026
• Ronald Koeman stopt als bondscoach - 01-07-2026
• Jan Paul van Hecke had te maken met een bloedbad - 30-06-2026
• Nederland verliest verdiend van Marokko en kan naar huis - 30-06-2026
• Koeman en Van Dijk richten zich op'sterke' Gakpo, ondanks het familiedrama. - 29-06-2026
• Koeman ziet mogelijkheden tegen Marokko, terwijl Van Dijk oplettend is: 'Vooral hij is zeer goed.' - 29-06-2026
• Marciano Vink heeft twijfels over de beslissing van Oranje: 'Ik vind dat behoorlijk vreemd.' - 29-06-2026
• Nederland is niet de favoriet tegen Marokko - 29-06-2026