De nieuwe generatie van Oranje bezit waarden die Xavi aanspreken.

Bron: VI PRO, auteur Martijn Krabbendam

Naast het behalen van vier punten in de eerste wedstrijden onder bondscoach Xavi Hernández, leverde het Nederlands elftal nog iets veel groters op: de opkomst van een nieuwe generatie spelers. Is deze nieuwe generatie echt opgestaan? Xavi Hernández wilde de prestaties van Mexx Meerdink en Ruben van Bommel niet overdrijven na hun wedstrijd in Belgrado, maar hij benadrukte wel dat zij, samen met Joey Veerman en Crysencio Summerville, de waarden vertegenwoordigen die hij belangrijk vindt.

En wat zijn die waarden? Energie, passie en vooral persoonlijkheid. Xavi herkende deze kwaliteiten in de pass van Van Bommel met de buitenkant van zijn voet tegen Duitsland en tijdens zijn invalbeurt tegen Servië. De PSV-aanvaller verving Cody Gakpo, die hard werd aangepakt en uitgespeeld. Van Bommel speelde met flair als linkerspits.

Xavi zag ook hoe Meerdink Brian Brobbey verving, de bal makkelijk vasthield, en het Nederlandse team soepeler liet voetballen tegen Duitsland. Daarnaast scoorde de AZ-spits later in Belgrado beheerst vanaf de penaltystip. Geen gedurfde Panenka, maar eenvoudig hard in de hoek. Zo analyseerde Meerdink zijn eigen optreden na afloop. Enkele cijfers: Tijdens zijn invalbeurt tegen Duitsland schoot Meerdink vier keer op doel, een prestatie die sinds Anwar El Ghazi in 2015 niet is geëvenaard door een debutant. Met zijn penalty is hij de tweede speler deze eeuw die zijn eerste interlandgoal uit een strafschop maakte. Vincent Janssen was de eerste.

Van Bommel maakte zijn debuut in de 83ste minuut tegen Duitsland en gaf in blessuretijd direct een beslissende assist op Gakpo. Deze eeuw heeft alleen Georginio Wijnaldum minder tijd nodig gehad voor zijn eerste interlanddoelpunt. Wijnaldum scoorde al na drie minuten tegen San Marino in 2011. De nieuwkomers van Xavi hebben meteen impact op het team. Dit blijkt ook uit de statistieken. In zijn eerste twee interlands was Meerdink de speler met de meeste doelpogingen. Ruben van Bommel staat derde op die lijst; alleen Tijjani Reijnders staat hoger. PSV's Van Bommel creëerde vier kansen in de wedstrijden tegen Duitsland en Servië, net als Meerdink. Maar het was passmaster Joey Veerman die met negen gecreëerde kansen het hoogst scoorde. Tijjani Reijnders en Denzel Dumfries volgden met respectievelijk zeven en zes kansen. Meerdink en Van Bommel blijven na hun debuut bescheiden. Hun focus ligt op het team.

Van Bommel vertelde na de wedstrijd tegen Duitsland dat hij fysiek goed mee kan komen en prees ook de afwerking van Gakpo bij zijn assist: 'Het was een moeilijke bal om vallend binnen te schieten.' Meer dan een jaar geleden liep Ruben van Bommel een blessure op en stond hij ruim driehonderd dagen buitenspel. Hij gebruikte die tijd nuttig voor zijn revalidatie en kwam sterker terug. 'Vooral mijn benen zijn sterker geworden,' aldus Van Bommel. Mentaal was hij al sterk, maar nu keerde hij als een betere speler terug naar PSV. Zonder al te hoge verwachtingen voor een oproep naar Oranje, wist Van Bommel dat hij bij PSV in een goede vorm zat, wat zijn kansen vergrootte.

De spotlight na Duitsland werd snel overgenomen door Mexx Meerdink tegen Servië, waar hij met twee doelpunten uitzonderlijk presteerde, ondanks een moment van balverlies dat tot een gelijkmaker leidde en hem dwarszat.

Cijfers
Enkele feiten en cijfers: Tijdens zijn invalbeurt tegen Duitsland was Meerdink verantwoordelijk voor vier schoten, het hoogste aantal voor een debutant sinds Anwar El Ghazi dat in 2015 tegen Kazachstan met vijf schoten deed. De penalty die de AZ-spits nam, maakt hem slechts de tweede speler deze eeuw die zijn eerste interlanddoelpunt uit een strafschop scoort, na Vincent Janssen. Janssen maakte in maart 2016 tijdens een vriendschappelijk duel met Engeland op Wembley een doelpunt vanaf de penaltystip. Dan Van Bommel. Hij maakte zijn debuut in de 83ste minuut tegen Duitsland en leverde in blessuretijd direct zijn eerste assist voor Oranje af met een prachtige pass op Gakpo. Deze eeuw had alleen Georginio Wijnaldum nog minder tijd nodig om betrokken te zijn bij zijn eerste interlanddoelpunt; hij scoorde in 2011 al binnen drie minuten tegen San Marino. De nieuwkomers van Xavi maken meteen impact op het spel van Oranje. Dit is ook duidelijk zichtbaar in de data. Mexx Meerdink was tijdens zijn eerste twee interlands direct de speler met de meeste schoten op doel. Ruben van Bommel staat derde op die lijst, achter Tijjani Reijnders.

De PSV-speler creëerde in de interlands tegen Duitsland en Servië vier kansen, hetzelfde aantal als Meerdink. De toppositie op deze lijst wordt ingenomen door passpecialist Joey Veerman. Na een teleurstellend EK en zijn moeilijke karakter onder de vorige bondscoach Ronald Koeman, maakte de middenvelder van Borussia Dortmund zijn terugkeer. Veerman, die eveneens als nieuw kan worden beschouwd, wist maar liefst negen kansen te creëren. Tijjani Reijnders en wederom Denzel Dumfries volgen met respectievelijk zeven en zes gecreëerde kansen.

De PSV-speler creëerde in de interlands tegen Duitsland en Servië vier kansen, hetzelfde aantal als Meerdink. De toppositie op deze lijst wordt ingenomen door passpecialist Joey Veerman. Na een teleurstellend EK en zijn moeilijke karakter onder de vorige bondscoach Ronald Koeman, maakte de middenvelder van Borussia Dortmund zijn terugkeer. Veerman, die eveneens als nieuw kan worden beschouwd, wist maar liefst negen kansen te creëren. Tijjani Reijnders en wederom Denzel Dumfries volgen met respectievelijk zeven en zes gecreëerde kansen.

Bescheiden
Meerdink en Van Bommel zijn niet van plan zichzelf op de borst te kloppen na hun recente bijdragen aan het nationale elftal onder leiding van Xavi. Ze blijven nuchter. Van Bommel merkte op: "Ik kan fysiek goed meekomen," na hun wedstrijd tegen Duitsland, en gaf de eer aan Cody Gakpo voor zijn indrukwekkende afronding: "Zijn doelpunt was misschien nog mooier. Het is een uitdaging om zo'n bal vallend raak te schieten."

Ruim een jaar geleden liep Ruben van Bommel een blessure op tijdens een wedstrijd tegen Ajax op 21 september 2025. Bijna een jaar later stond hij weer op het veld, met dank aan de tijd die hij slim had besteed aan zijn revalidatie én persoonlijke training. Van Bommel verbeterde zijn fysieke toestand en keerde sterker terug: "Vooral mijn benen zijn sterker geworden," voegde de PSV-aanvaller eraan toe. "Ik ben fitter dan ooit." Mentaal was hij al sterker. Bij zijn terugkeer bij PSV was hij een betere speler dan voorheen: krachtiger, sneller en zelfverzekerder. Desondanks rekende hij niet automatisch op een plek in het nationale elftal. "Maar ik wist dat ik bij PSV goed bezig was. Ik zag wel een kans dat ik erbij zou zitten, en als dat dan gebeurt, is dat heel bijzonder."

Nadat Van Bommel zich tegen Duitsland had laten gelden, stal Mexx Meerdink de show tegen Servië. De AZ-spits scoorde tweemaal, toch bleef het moment van balverlies bij de gelijkmaker knagen: "Ja," gaf hij na afloop toe aan de pers, "dat neem ik mezelf kwalijk." Geluk Verderop in het stadion sprak Xavi vol lof over Meerdink: "Ik ben ontzettend blij met Mexx. Niet alleen vanwege zijn doelpunten, maar omdat hij hard werkte voor het team. Het druk zetten begon bij hem en hij won cruciale duels. Met Cody Gakpo afwezig, stond hij klaar om bij een strafschop in actie te komen." Xavi getuigde hoe Meerdink zonder enige aarzeling de bal opeiste: "Dit is mijn kans, dacht ik. Ik bleef kalm en schoot 'm goed binnen. Bij m'n tweede doelpunt beschermde ik de bal goed, zodat ik met links kon scoren. Ja, toen kwam er veel naar boven; de blessures, de momenten dat het niet goed ging. Ik ben ontzettend dankbaar dat dit moment kwam."

Meerdink illustreert hoe geluk vaak een rol speelt in carrières. Aanvankelijk werd hij niet geselecteerd voor Xavi's eerste interlands. Door een blessure van Donyell Malen groeide zijn kans en vond hij zichzelf onverwachts terug als spits voor Oranje toen Brian Brobbey geblesseerd raakte tegen Duitsland. "Je moet je kans grijpen," beseft Meerdink. "Sommige spelers breken snel door, anderen wat later, maar ik heb altijd vertrouwen in mezelf gehouden. De bondscoach vertelde me vooraf hoe ik belangrijk kon zijn voor het teamspel door goed te lopen, mee te spelen en voor de goal scherp te zijn. Hij zei: 'Doe gewoon waar je goed in bent.' Aanvankelijk voelde ik wat zenuwen – het was tenslotte mijn debuut in de basis."

Het is de vraag of Xavi tegen Griekenland opnieuw een beroep doet op Meerdink en Van Bommel. De bondscoach is voorzichtig met zijn jonge spelers, die mogelijk al meer minuten hebben gemaakt dan aanvankelijk gepland. Ondertussen meldt Gjivai Zechiël (Feyenoord) zich ook bij Oranje voor de wedstrijd tegen Griekenland. "Het is een waarschuwing voor anderen en tegelijk motivatie voor talenten zoals Kees Smit, Givairo Read en Sean Steur: de tijd van vaste plekken is voorbij." Misschien krijgt Joshua Zirkzee ook speeltijd. Tijdens de interlandweek had hij zich getraind in de Algarve toen hij werd opgeroepen door het Nederlands elftal—tot zijn eigen verrassing. De keuze van Xavi voor Zirkzee geeft aan welke richting hij op wil: "I like him as a player," verklaarde de coach. Zirkzee heeft specifieke kwaliteiten die nu belangrijker lijken dan die van topscorers als Memphis Depay en Wout Weghorst, die snel naar de achtergrond zijn verdwenen.

Motivatie
Het is tevens een waarschuwing voor andere spelers en tegelijkertijd een aanmoediging voor talenten zoals Kees Smit (AZ), Givairo Read (Feyenoord) en Sean Steur (Newcastle United): de tijd van automatische selecties is voorbij. Xavi Hernández, als bondscoach van het Nederlands elftal, richt zich op de korte termijn en het behalen van resultaten, maar houdt ook de langere termijn in het vizier. Hij is begonnen met een geleidelijke overgang. Ruben van Bommel en Mexx Meerdink, en eerder Crysencio Summerville, tonen aan dat de toekomst nooit ver weg hoeft te zijn.